سیاست ارزی بانک مرکزی برای مراسم اربعین امسال، به جای آنکه باری از دوش زائران بردارد، به یکی از مهمترین دغدغههای معیشتی آنان تبدیل شده است.
به گزارش روز نو با اعلام بانک مرکزی، از ۲۰ تیرماه فرآیند فروش ارز اربعین تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق در تعداد محدودی بانک آغاز شد، اما آنچه در همان روزهای نخست تعجب کارشناسان و گلایه شدید زائران را برانگیخت، فرمول عجیب بانک مرکزی برای قیمتگذاری دینار عراق بود؛ تصمیمی که هزینه این سفر معنوی را برای زوار اربعین حسینی بهطور ملموسی افزایش داد و در این شرایط سخت اقتصادی و تورمی، باعث گلایه مردم شد.
نقطه شروع این نارضایتی، تناقض آشکار میان نرخ دولتی و نرخ بازار آزاد بود. در نخستین روزهای آغاز طرح، در حالی که مشاهدات میدانی نشان داد هر هزار دینار عراق در بازار آزاد در محدوده ۱۱۰ تا ۱۱۲ هزار تومان معامله میشد، بانکهای عامل تحت نظارت بانک مرکزی نرخهای بسیار بالاتر برای ارز اربعین تعیین کردند. به گونهای که گزارشهای و پیامهای مردم نشان داد که زائران در شعب بانکی با نرخهای ۱۲۹ تا ۱۳۰ هزار تومان به ازای هر هزار دینار مواجه شدند، اما بازار آزاد نرخ پایین تر؟! این اختلاف معنادار در هر هزار دینار، این پرسش را در ذهن زائران ایجاد کرد که چرا باید برای ارز رسمی و دولتی، هزینهای بیشتر از دلالان بازار آزاد پرداخت کنند؟
دلالان به سیاست ارزی همتی نگاه کردند!
پیامد این تصمیم نادرست، اما به همینجا ختم نشد. بازار غیررسمی و دلالان ارزی که همواره از نوسانات بازار سیگنال میگیرند، با مشاهده نرخگذاری بالای بانک مرکزی، بلافاصله قیمتهای خود را بالا کشیدند تا خود را به مرز تعیینشده توسط دولت برسانند. در واقع، تصمیمی که قرار بود نقش حمایتی و مهارکننده داشته باشد، خود به موتور محرک گرانی دینار در ایام اربعین تبدیل شد و نرخ بازار آزاد را نیز به بالای ۱۳۰ هزار تومان هدایت کرد. این یعنی فشار مضاعف بر جیب زائرانی که اکنون هم در بانک و هم در بازار آزاد باید هزینه بیشتری بپردازند.
در کنار این چالش قیمتی، سوءمدیریت در شبکه توزیع نیز بر مشکلات زائران افزوده است. محدود بودن تعداد بانکهای عامل برای دریافت ارز در سطح کشور، صفهای طولانی، معطلیهای چندساعته و سردرگمی مردم در هوای گرم تابستان، تصویری نامناسب از تکریم زائران اباعبدالله (ع) به نمایش گذاشته است. مردم میپرسند: چرا در طرحی با این ابعاد ملی، ظرفیت شبکه بانکی به درستی به کار گرفته نشده است؟ چرا بانک مرکزی با دست خودش بر مشکلات اقتصادی مردم افزوده است؟ نهاد نظارتی کجاست؟
این روزها که مردم با انبوهی از بیتدبیریها مواجهاند، قابل درک نیست که چرا سیاستگذار ارزی نیز به جای آرامکردن فضا، بر التهاب بازار و نارضایتی مردم دامن میزند؛ بنابراین اصرار بر سیاست ارزی که خروجی آن گرانی، تقویت دلالان و ایجاد صفهای طولانی برای مردم است، نیاز به بازنگری فوری دارد. بانک مرکزی و شخص رئیس کل باید شفافسازی کند که با چه توجیهی نرخ ارز دولتی را بالاتر از بازار تعیین کرد و سیگنال افزایشی به بازار آزاد داد و چرا هزینه این تصمیمات اشتباه را باید زائرانی بپردازند که در این شرایط سخت اقتصادی، راهی این سفر معنوی میشوند.
