سهام عدالت یک طرح اقتصادی با هدف توزیع عادلانه ثروت بین اقشار کم درآمد جامعه است. در چارچوب آن، سهام شرکتهای بزرگ دولتی به صورت رایگان یا با تخفیف به مردم واگذار میشود. این طرح در سال 1385 با هدف سهیم کردن مردم در ثروت ملی و خصوصیسازی شرکتهای دولتی آغاز شد.
با وجود گذشت 20 سال از این که سهام عدالت به عنوان یک دارایی برای مردم شناخته میشود، اما در عمل مردم هیچ بهرهای از آن نمیبرند. تنها سالانه مبلغ اندکی به عنوان سود سهام عدالت به حساب دارندگان این سهام واریز میشود.
مدیریت شبه دولتی سهام عدالت باعث شده است که هیچ شفافیتی در مورد آن وجود نداشته باشد. این روش مدیریت، زمینه را برای باندبازی و انتصاب افراد فاقد صلاحیت در سیتهای مدیریتی مردم در سهام عدالت فراهم کرده است. هیچ پاسخگوییای نسبت به نحوه مدیریت و میزان سوددهی سهام عدالت وجود ندارد. اصلاً مردم که صاحبان این سهام هستند نمیدانند سهام عدالتشان در کدام شرکت به کار افتاده و وضعیت سود و ضرردهیاش چه طور است.
آزادسازی سهام عدالت زمینه را برای مشارکت واقعی مردم در فعالیتهای اقتصادی، اعمال حقوق مالکانه توسط سهامداران و بهبود حکمرانی شرکتی در کشور مهیا میکند. به این ترتیب، مردم به عنوان صاحبان اصلی سهام عدالت به مدیریت دارایی خودشان میپردازند و از مزیتهایش بهرهمند میشوند.
نظرات ولیالله بیاتی، سخنگوی کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها در مجلس را در این خصوص در ادامه میخوانید. بیاتی با اشاره به این موضوع که سهام عدالت با این هدف در اختیار مردم قرار گرفت که سهمی از ثروت ملی داشته باشند و کمکی به آنها بشود، تصریح کرد: متأسفانه روش غلط مدیریت سهام عدالت باعث شده است که عملاً مردم هیچ بهرهای از سهام عدالت نبرند و فقط سالانه مبلغ اندکی به عنوان سود سهام عدالت دریافت کنند.
وی ادامه داد: روش فعلی مدیریت سهام عدالت درست نیست. زیرا تا کنون نتوانسته است منافع کشور و مردم را تأمین کند. مردم صاحبان اصلی این دارایی هستند و باید در جریان جزئیات باشند و بدانند که سهام عدالتشان چه وضعیتی به لحاظ سود و زیان دارد.این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: هیچ شفافیتی در خصوص سهام عدالت وجود ندارد. مردم نمیدانند چه بر سر سهامشان آمده است و چه طور میتوانند آن را بفروشند یا آن را افزایش دهند.
بیاتی گفت: آزادسازی سهام عدالت باعث از بین رفتن زمینه سوءاستفادهها میشود. زیرا واسطهها حذف میشوند و مدیریت سهام عدالت توسط مردم صورت میگیرد. افرادی که در شرکتهای مسئول مدیریت سهام عدالت فعال هستند، حقوقهای بالایی میگیرند. اما در مقابل عملکرد قابل قبولی ندارند.
وی ادامه داد: وقتی مردم صاحب سهام عدالت هستند، بی معناست که در ارتباط با آن اختیاری نداشته باشند و از وضعیت مدیریت سهام خود بی خبر باشند. آزادسازی سهام عدالت باید در راستای افزایش عدالت اجتماعی و مشارکت واقعی مردم در اقتصاد صورت بگیرد.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: این به دور از عدالت و انصاف است که مردم هیچ بهرهای از سهام عدالت به عنوان دارایی خودشان نبرند و عدهای واسطه از آن استفاده کنند. دولت باید حتیالامکان کار مردم را به خودشان واگذار کند. کاستن از مسئولیتهای دولت باید با جدیت در دستور کار باشد. بر همین اساس، باید اقدامات جدی در راستای آزادسازی سهام عدالت صورت بگیرد.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: سیاست غلط حاکمیت برای سهام عدالت باعث شده است که مردم فقط به سود اندکی که سالانه از سهام عدالت دریافت میکنند، فکر کنند. در صورتی که سهام عدالت یک ظرفیت است و استفاده درست از آن میتواند تحرکی در اقتصاد ملی به وجود بیاورد. در صورتی که سهام عدالت آزادسازی شود و مردم خودشان به صورت شفاف در خصوص نگهداری یا فروش آن تصمیم بگیرند، زمینه برای جذب سرمایههای خرد مردمی در این بخش مهیا میشود. این امر به افزایش عمق بازار سرمایه و شناوری سهام منجر میشود.
وی ادامه داد: گسترش عدالت اجتماعی و انجام مسئولیت حاکمیت در بهبود وضعیت معیشتی مردم و درآمد اقشار آسیب پذیر از دیگر مزیتهای آزادسازی سهام عدالت است. آزادسازی سهام عدالت طی سالهای گذشته مطرح شده، اما تا کنون اقدام عملی در این راستا صورت نگرفته است. لازم است دولت به صورت جدی در این زمینه گام بردارد و مدیریت دارایی مردم را به خودشان بسپارد.
