شرکت خودروسازی سایپا بهعنوان یکی از بزرگترین خودروسازان ایران، همواره سهم قابلتوجهی در تامین خودروهای اقتصادی بازار داشته است. با این حال، گزارش عملکرد مردادماه ۱۴۰۵ نشان میدهد این شرکت در شرایطی قرار گرفته که کاهش همزمان تولید، فروش و درآمد، فاصله محسوسی با عملکرد دوره مشابه سال گذشته ایجاد کرده است.
به گزارش روز نو هرچند بخشی از درآمد شرکت همچنان بر دوش محصولات پرتیراژ قرار دارد، اما افت شدید تولید و حذف برخی خطوط محصول، پرسشهایی درباره پایداری روند عملیاتی سایپا در ماههای آینده ایجاد میکند.
بررسی آمارها نشان میدهد کاهش تولید در مردادماه ۱۴۰۵ بسیار شدیدتر از افت فروش بوده است؛ موضوعی که میتواند به استفاده از موجودی انبار برای حفظ عرضه تعبیر شود، اما تداوم آن در ماههای بعد، فشار بیشتری بر توان تولید شرکت وارد خواهد کرد.
سقوط ۵۵ درصدی تیراژ تولید تیبا، کوئیک و ساینا
افت تولید، نگرانکنندهترین بخش عملکرد سایپا در مردادماه ۱۴۰۵ محسوب میشود. مجموع تولید شرکت از ۱۷ هزار و ۱۰۴ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۸ هزار و ۳۶۰ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده که به معنای کاهش ۵۱ درصدی در این بازه زمانی است.
بیشترین افت به خانواده X۲۰۰ شامل تیبا، کوئیک و ساینا مربوط میشود. تولید این گروه از ۱۱ هزار و ۲۲۹ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۵ هزار و ۳۵ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۵۵ درصد افت را ثبت کرده است. این کاهش، اهمیت ویژهای دارد، زیرا این خانواده همچنان اصلیترین ستون تولید سایپا به شمار میرود.
افت ۲۸ درصدی تولید خانواده شاهین
خانواده شاهین نیز از هزار و ۹۷۴ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به هزار و ۴۱۴ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۲۸ درصد کاهش را تجربه کرده است؛ افتی که نشان میدهد حتی محصولات جدیدتر نیز نتوانستهاند روند نزولی تولید را متوقف کنند.
ثبات نسبی تولید وانت در شرکت سایپا
تولید وانت ۱۵۱ از هزار و ۷۳۹ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به هزار و ۷۲۵ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و تنها یک درصد کاهش داشته است؛ بنابراین این محصول باثباتترین عملکرد تولیدی را در این ماه ثبت کرده است.
توقف کامل تولید محصولات تویوتا
در مقابل، تولید محصولات خانواده چانگان از ۴۰ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۶۶ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ افزایش یافته و ۶۵ درصد رشد داشته، اما حجم پایین تولید باعث شده اثر محسوسی بر عملکرد کل شرکت نداشته باشد.
شدیدترین اتفاق نیز به توقف کامل تولید محصولات خانواده تویوتا مربوط میشود. تولید این بخش از ۲ هزار و ۲ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به صفر دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و افت ۱۰۰ درصدی را ثبت کرده است.
کاهش ۱۶ درصدی فروش محصولات سایپا
در بخش فروش، شدت افت کمتر از تولید است، اما همچنان روند نزولی ادامه دارد. مجموع فروش سایپا از ۱۵ هزار و ۳۵۹ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۱۲ هزار و ۹۷۳ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۱۶ درصد کاهش یافته است.
کاهش ۲۵ درصدی فروش محصولات گروه شاهین
خانواده X۲۰۰ خلاف روند تولید، از ۹ هزار و ۱۸۷ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۹ هزار و ۶۷۶ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۵ درصد رشد را ثبت کرده است. فروش خانواده شاهین از ۳ هزار و ۱۹۵ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۲ هزار و ۳۸۸ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۲۵ درصد افت داشته است.
ریزش ۶۲ درصدی میزان فروش وانت
فروش وانت ۱۵۱ از هزار و ۷۱۶ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۶۴۸ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۶۲ درصد کاهش را تجربه کرده است. در بخش چانگان نیز فروش از ۸۵۱ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به ۱۳۳ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۸۴ درصد افت را ثبت کرده است. فروش محصولات خانواده تویوتا نیز از ۲۹۰ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۴ به تنها ۷ دستگاه در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۹۸ درصد کاهش داشته است.
افت ۱۶ درصدی درآمد سایپا در مردادماه
درآمد سایپا نیز همگام با کاهش فروش عقبنشینی کرده است. مجموع مبلغ فروش از ۷ هزار و ۵۵۹ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به ۶ هزار و ۳۳۸ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۱۶ درصد کاهش یافته است.
خانواده X۲۰۰ درآمد خود را از ۳ هزار و ۱۳۵ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به ۴ هزار و ۱۳۳ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ رسانده و ۳۲ درصد رشد ثبت کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد افزایش سهم این گروه تا حدی افت سایر محصولات را جبران کرده است.
در مقابل، درآمد محصولات خانواده چانگان از هزار و ۴۸۸ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به ۲۹۸ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۸۰ درصد کاهش داشته است.
درآمد خانواده شاهین نیز از هزار و ۸۴۶ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به هزار و ۴۷۶ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۲۰ درصد افت را ثبت کرده است. درآمد وانت ۱۵۱ نیز از ۵۵۲ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به ۳۲۴ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۴۱ درصد افت داشته است. درآمد محصولات خانواده تویوتا هم از ۵۰۰ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به ۲۵ میلیارد تومان در مردادماه ۱۴۰۵ رسیده و ۹۵ درصد کاهش یافته است.
عقبگرد سایپا در ۳ شاخص کلیدی ۵ ماهه ۱۴۰۵
عملکرد پنجماهه نخست سال ۱۴۰۵ نیز نشان میدهد افت مردادماه یک اتفاق مقطعی نیست. مجموع تولید از ۸۸ هزار و ۶۲۴ دستگاه در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۴ به ۴۹ هزار و ۸۷۶ دستگاه در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ رسیده و ۴۴ درصد کاهش یافته است.
سقوط ۸۳ درصدی تولید چانگان در ۵ ماهه امسال
در همین بازه، تولید خانواده X۲۰۰ با ۴۵ درصد کاهش، شاهین با ۴۳ درصد کاهش، وانت ۱۵۱ با ۱۷ درصد کاهش و چانگان با ۸۳ درصد کاهش روبهرو شدهاند، در حالی که تولید تویوتا به طور کامل متوقف شده است.
تعداد فروش نیز از ۷۸ هزار و ۷۹۴ دستگاه در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۴ به ۴۸ هزار و ۸۹۳ دستگاه در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ کاهش یافته و ۳۸ درصد افت را ثبت کرده است.
درآمد پنجماهه نیز از ۳۶ هزار و ۶۶۴ میلیارد تومان در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۴ به ۲۸ هزار و ۱۰۶ میلیارد تومان در پنجماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ رسیده و ۲۳ درصد کاهش یافته است.
بررسی این روندها نشان میدهد سایپا بیش از گذشته به خانواده X۲۰۰ وابسته شده، در حالی که بخش قابل توجهی از محصولات دیگر با افت شدید تولید و فروش مواجه شدهاند. استمرار شکاف میان افت تولید و فروش، همراه با حذف کامل تولید برخی محصولات، بیانگر آن است که حفظ عرضه فعلی بدون احیای ظرفیت تولید، در ماههای آینده دشوارتر خواهد شد.
اگر این روند ادامه یابد، چالش سایپا دیگر تنها کاهش تیراژ نخواهد بود، بلکه فرسایش تدریجی سبد محصولات و تضعیف توان درآمدزایی شرکت نیز به یکی از مهمترین دغدغههای این خودروساز تبدیل خواهد شد.
